Tematy maturalne z języka polskiego 2001

Tematy maturalne z języka polskiego 2001:

1. Dyskusje i polemiki, a także waśnie i kłótnie – wskaż, jaką pełnią funkcję w utworach literackich różnych epok.

2. Odnosząc się do wybranych utworów, rozważ myśl Władysława Tatarkiewicza: „Samotność jest przyjemnością dla tych, którzy jej pragną, i męką dla tych, co są do niej zmuszeni”.

3. „Od nas zależy, co w dziełach widzimy” (Czesław Miłosz). Co w wielkiej literaturze romantyzmu i pozytywizmu może zobaczyć i zaakceptować współczesny młody Polak? Odpowiedz na pytanie, odwołując się do wybranych dzieł tych okresów literackich.

4. Interpretując załączony wiersz Bronisława Maja, przedstaw dramat pokolenia poety.

Bronisław Maj, ***

Kto da świadectwo tym czasom?

Kto zapisze? Bo przecież nikt z nas:

za długo tu żyliśmy, za głęboko wchłonęliśmy

tę epokę, zbyt jej wierni, aby móc o niej powiedzieć

prawdę.W ogóle – mówić prawdę. Wierny:

mówię „sprawiedliwość”, a myślę

o mrocznym szczęściu zemsty,

mówię godność, a pragnę narzucania swojej woli,

mówię „troska”, a myślę „my” i „oni”,

i – „co ze mną zrobili”. Nic więcej

nie mam na swoją obronę: wierność. I słabość:

to, że nienawidziłem złych, oszukiwałem, by chronić

prawdę, pogarda była moją chorą dumą.

Nienawiść, pogarda, kłamstwo – przez tyle lat,

by przeżyć i być czystym. Co najwyżej – przeżyć.

Pozostać – niemym. Pytać: kto da świadectwo?

Dobrze wiedząc, że nikt z nas i przecież nikt

inny. Więc bez jednego słowa. Pusta epoka.

Jak żadna inna wypełniona życiem, bo

naszym, i nie będzie drugiej. Zgiełk

wrzask, płacz, śmiech i skowyt, pospolita

pieśń, bez słów, bez jednego słowa,

które by kiedyś przemówiło

za nami.

Świętokrzyskie

1.Josif Brodski twierdzi, że „przeznaczeniem dzieła sztuki zawsze jest przetrwać swego stwórcę”. Omawiając wybrane dzieła powstałe do końca XIX wieku wykaż, że wypełniły one swoje przeznaczenie.

2. Przyjmując punkt widzenia wybranych bohaterów literackich, odpowiedz

na pytanie poety: „Cóż jest prócz sławy co warte?

3. Literatura, film, teatr. Która z wymienionych sztuk najbardziej odpowiada

twojej wrażliwości? Odpowiedź uzasadnij, omawiając wybrane dzieła XX wieku.

4. Zwracając uwagę na sposób kreowania portretu (w wierszu pod takim tytułem), odpowiedz na pytanie, co -według Leopolda Staffa – jest istotą losu człowieka.

Podkarpackie, Lubelskie

1. „Wieś nie jest tak prosta jakby się zdawało” (Stefan Żeromski). Odwołując się do wybranych przykładów przedstaw różne sposoby widzenia wsi w literaturze.

2. Camus twierdził, że „samo wdzieranie się na szczyt starczy, by wypełnić serce człowieka”. Wybierz i zaprezentuj tych bohaterów literackich, którzy podjęli trud zmagania się z losem.

3. „Najwyższa to doskonałość umieć zażywać szczerze swego istnienia”. Rozważ ponadczasowość słów Montaigne’a odwołując się do utworów pisarzy różnych epok.

4. Zinterpretuj wiersz Stanisława Barańczaka „Widokówka z tego świata” jako poetycką refleksję o kruchości ludzkiego bytu.

Wielkopolskie, Lubuskie, Zachodniopomorskie

1.”Czytanie książek to najpiękniejsza zabawa, jaką sobie ludzkość wymyśliła”. Czy w czasach dominacji kultury masowej Twoje doświadczenia czytelnicze pozwalają potwierdzić sąd Wisławy Szymborskiej?

2. Jacy jesteśmy – Polacy? Opracuj wypowiedź, poszukując przykładów w literaturze dwóch – trzech wybranych epok.

3. Czy prawda i dobro zapewniają człowiekowi szczęście? Jak na to pytanie odpowiadają bohaterowie literaccy różnych epok?

4. Interpretacja utworów (do wyboru): a) C.K. Norwid, „Moja ojczyzna”i K. Wierzyński, „Europa. Jak poeci różnych epok odpowiadają na pytanie „gdzie ma ojczyzna”? Interpretując wiersze, zwróć uwagę na sposób wyrażania refleksji oraz na ukształtowanie wypowiedzi. b) Władysław Stanisław Reymont – „Chłopi” (interpretacja i analiza podanego fragmentu powieści).

Małopolskie

1. Dyskusje i polemiki, a także waśnie i kłótnie – wskaż, jaką pełnią funkcję w utworach literackich różnych epok.

2. Odnosząc się do wybranych utworów, rozważ myśl Władysława Tatarkiewicza: „Samotność jest przyjemnością dla tych, którzy jej pragną i męką dla tych, co są do niej zmuszeni”.

3. „Od nas także zależy, co w dziełach widzimy”. (Czesław Miłosz) Co w wielkiej literaturze romantyzmu i pozytywizmu może „zobaczyć” i zaakceptować współczesny, młody Polak? Odpowiedz na pytanie, odwołując się do wybranych dzieł tych okresów literackich.

4. Interpretując załączony wiersz Bronisława Maja („Kto da świadectwo czasom?”), przedstaw dramat pokolenia poety.

Opolskie

1. O których tekstach kultury możesz powiedzieć, że bronią przed jałowością życia? Uzasadnij swój wybór.

2. Zwycięzcy i pokonani. Do losów których bohaterów literackich odniósłbyś te określenia? Uzasadnij swój wybór.

3. Analiza i interpretacja porównawcza wierszy „Muzeum” Wisławy Szymborskiej i „Z życia przedmiotów” Adama Zagajewskiego lub analiza i interpretacja wiersza Adama Zagajewskiego „Z życia przedmiotów”.

4. Rozumienie czytanego tekstu Zbigniewa Herberta ,,Tulipanów gorzki zapach” i pisanie wypracowania.

Śląskie

1.Jest zawsze miejsce na nadzieję … (Gustaw Herling Grudziński). Zaprezentuj utwory literackie, w których odnalazłeś motyw nadziei i wiary w sens pokonywania trudności.

2. Rodzice i dzieci w utworach literackich różnych epok. Na wybranych przykładach przedstaw związki uczuciowe i konflikty postaw.

3. Rozważ, o ile historia naszego narodu wpłynęła na tematykę utworów literackich wybranych epok.

4. Dokonaj analizy i interpretacji wiersza Leopolda Staffa „Znad ciemnej rzeki… „, zwracając uwagę na sposób obrazowania i język poetyckiej refleksji.

Kujawsko-Pomorskie

1. Trud i wierności sobie. Rozważania o postawach wybranych bohaterów literackich.

2. O wędrówce jako metaforze ludzkiego losu i jej literackich ujęciach w wybranych utworach.

3. Bywa nieraz, że stajemy w obliczu prawd, dla których brakuje słów (Jan Paweł II). Rozważ myśl w odniesieniu do utworów XX wieku i współczesnego czasu.

4. Interpretacja do wyboru: a) tekstu poetyckiego Tadeusza Różewicza Drzewo, prozatorskiego Czesława Miłosza „Żegnajcie wyspy” b) tekstu prozatorskiego z zadaniami – Michał Głowiński „Ten śmieszny Prometeusz ”

Mazowieckie

1. Dawid H. Lawrence twierdził, że cała wielka literatura opowiada o moralności. Odwołując się do wybranych utworów, potwierdź ten pogląd lub podejmij z nim polemikę.

2. Współbrzmi, zachwyca, przeraża… Jaką rolę spełnia pejzaż w literaturze i sztuce? W swoich rozważaniach odwołaj się do wybranych przykładów.

3. „Ajschylos. W 2500 rocznicę urodzin”. Sprawdzian z rozumienia czytanego tekstu i tworzenia własnego.

4. Dokonaj interpretacji wiersza Krzysztofa Kamila Baczyńskiego „Westchnienie”. Zwróć uwagę na to, w jaki sposób poeta opisuje siebie, a jak świat.

Podlaskie

1. „Człowiek (…) jest trochę zagubiony w moralnym labiryncie współczesnego świata” (Wiesław Myśliwski). Rozważania o uniwersalnych wartościach, które powinny tworzyć kodeks etyczny człowieka naszej epoki (odwołaj się do tekstów literatury i własnych doświadczeń).

2. „Inny świat” Gustawa Herlinga-Grudzińskiego, „Lalka” Bolesława Prusa, „Kordian” Juliusza Słowackiego – który z tych utworów jest, Twoim zdaniem, najciekawszym literackim świadectwem swych czasów.

3. Analiza tekstu publicystycznego oraz formułowanie własnych opinii na temat zaniku kanonu kultury, literatury. Artykuł (Piotr Śliwiński, Kanon, czyli bunt, Więź, styczeń 2001) i tekst w załączeniu.

4. Analiza i interpretacja porównawcza wierszy A. Mickiewicza „Ekskuza” i Czesława Miłosza „Ze szkodą” lub analiza i interpretacja utworu Czesława Miłosza.

Pomorskie

1. „Skąd przyjdzie odrodzenie do nas, któryśmy skazili i spustoszyli cały glob ziemski? Tylko z przeszłości, jeżeli ją kochamy” (Simone Wail). Uzasadnij sąd, że literatura minionych czasów może być źródłem odnowy człowieka.

2. Funkcje motywu podróży w wybranych utworach różnych epok.

3. Szaleni i rozważni – dwa sposoby kreowania bohatera w literaturze na przestrzeni dziejów.

4. Zanalizuj i zinterpretuj: albo wiersz „Druga przestrzeń” Czesława Miłosza, albo tekst „Lament nie czytanej Biblii” Romana Brandstaettra. Zwróć uwagę na motyw człowieka odwróconego od Biblii.

Łódzkie

1. Czy tak jak twierdzi Joseph Conrad: „Sztuka to wielkie ucho i wielkie oko świata; słyszy i widzi – i ma zawstydzić, drażnić, budzić sumienie”? Przedyskutuj problem, wykorzystując właściwe teksty kultury.

2. „W życiu nie chodzi o szczęście, lecz o dobre życie” (Barbara Skarga). Rozważ myśl, odwołując się do postaw wybranych bohaterów literackich.

3. „…większą mi rozkoszą podróż niż przybycie” (Leopold Staff). Różne motywy wędrówki w tekstach kultury. Omów na wybranych przykładach i porównaj.

4. Analiza i interpretacja porównawcza wierszy: „Do leszczyny” Czesława Miłosza i „Nie teraz jestem szczęśliwy” Jacka Podsiadły lub interpretacja wiersza „Do leszczyny” Czesława Miłosza.

Dolnośląskie

1. „Już dom widać /Dym/ Na niebie pełznący cierpliwie/ I matkę w oknie/ Z dłonią nad oczami” (T. Różewicz). Różne obrazy domu w wybranych tekstach kultury.

2. Skomentuj, odwołując się do postaw wybranych bohaterów, sentencję Zbigniewa Herberta „Cnota nie jest azylem słabych, zaś akt wyrzeczenia się jest aktem odwagi.

3. Analiza i interpretacja porównawcza wierszy „Muzeum” Wisławy Szymborskiej i „Z życia przedmiotów” Adama Zagajewskiego lub analiza i interpretacja wiersza Adama Zagajewskiego „Z życia przedmiotów”

4. Rozumienie czytanego tekstu i pisanie wypracowania. Temat składa się z dwóch części: rozumienie czytanego tekstu i pisanie wypracowania. Wybór tego tematu oznacza wykonanie obu części. Warunkiem zaliczenia jest uzyskanie minimum 28 punktów (23 pkt. za część pierwszą, 5 pkt. za część drugą). Część I – rozumienie czytanego tekstu. Test liczy 20 zadań. Wszystkie odnoszą się do fragmentu eseju Zbigniewa Herberta „Tulipanów gorzki zapach”. W zadaniach zamkniętych – wybieraj tylko jedną odpowiedź. W zadaniach otwartych – odpowiadaj własnymi słowami. W zadaniach 1. i 17. możesz cytować. Z. Herbert, „Tulipanów gorzki zapach” (fragmenty eseju z tomu Martwa natura z wędzidłem, Wrocław 1993)

Warmińsko-mazurskie

Profil ogólny

1.”Należy uwierzyć, że w tym powszednim krzątaniu są też jakie rzeczy wiekuiste, powszechne”- Maria Dąbrowska. Odwołując się do literatury i własnych doświadczeń podziel się swymi przemyśleniami na temat znaczenia codzienności w życiu człowieka.

2. „Żart bronią jest często zdradą i szkodliwą. Ale też czasem jej trzeba zażyć”- Ignacy Krasicki. Śmiech, żart, kpina, groteska jako sposób wzbudzania refleksji na temat sensu życia. Zaprezentuj wybrane utwory, które według ciebie w mistrzowski sposób realizują tę tezę.

3. „Trzeba śnić cierpliwie w nadziei, że treść się dopełni” – Zbigniew Herbert. Odwołując się do przykładów literatury dokonaj prezentacji i sformułuj sąd o marzycielach, ich walce i posłannictwie.

4. Dokonaj analizy i interpretacji wiersza Anny Kamińskiej „Rozterki

Kasandry”.

Profil humanistyczny:

1. „Myśląc ojczyzna, powracam w stronę drzewa.” Odwołując się do literatury i filmu, rozwiń myśl Karola Wojtyły o roli przyrody ojczystej w kształtowaniu systemu wartości i więzi politycznej.

2. Parabola jako sposób mówienia o uniwersalnych prawdach ludzkiej egzystencji. Scharakteryzuj dwupłaszczyznowość wybranych utworów literackich i rozważ celowość zastosowania tego zabiegu artystycznego.

3. „Nie ma innego zaklęcia na szczęście, jak tylko umieć pracować” (Maria Dąbrowska). Zaprezentuj bohaterów literackich, dla których codzienność, praca, zmaganie się z losem stanowią wartość i wielkość życia.

4. Dokonaj analizy porównawczej wierszy: „Stabat Mater” Józefa Wittlina i „Stabat Mater” Anny Kamieńskiej.

Authors

Related posts

Top